Lwanyisa ebikuuku ebicaafu mu maka go

Okukuuma amaka go nga mayonjo era nga tegalina bikuuku kintu kikulu nnyo eri obulamu bw'abantu abagamulimu buli lukya. Ebikuuku n'ebitundu ebirala eby'obucaafu biyinza okuleeta obulwadde obw'enjawulo naddala mu baana abato n'abakadde, singa tebisaanyizibwawo mangu mu ngeri ey'obukuumi n'obwegendereza obw'amaanyi obusaanidde.

Lwanyisa ebikuuku ebicaafu mu maka go

Okubeera mu nju erimu obucaafu n’ebitundu ebitonnyera kiyinza okuleeta obuzibu bungi nnyo eri obulamu bw’abantu n’ebisolo ebisula munda. Ebintu bino bitera okumera mu bifo ebirimu amazzi n’omusana omutono, ne biyonona ebisenge, embaawo, n’engoye mu ngeri ey’omulembe. Okumanya engeri y’okubirwanyisaamu n’okubyetangira kiyamba nnyo okukuuma obuyonjo n’obulamu obulungi mu maka gaffe buli lukya nga tewali kutataganyizibwa kwona.

Obuzibu bwa fungus ne mildew mu nju

Obuzibu obuva ku fungus ne mildew mu maka busobola okoba obw’amaanyi ennyo singa tebujjanjabwa mu budde. Ebintu bino bitera okumera mu bifo ebitawululwa mpewo nnyo nga mu bisenge eby’omunda oba mu kabada z’engoye ezitalaba musana. Fungus ne mildew bino biba n’akasannyalazo akabi akasobola okuleeta okusiiyibwa mu mimiro, mu nnyindo, n’okusiiyibwa ku mubiri kw’abo abalina emibiri eminyogovu. Okumanya engeri y’okubirwanyisaamu kiyamba nnyo okukuuma amaka go nga mayonjo era nga mabeerevu.

Okulwanyisa moisture, dampness ne ventilation embi

Ekimu ku bintu ebisinga okukuza ebikuuku bino mu nju kwe kubeeramu amazzi amangi mu mpewo (moisture) n’obutoffatofa obw’ebitontome (dampness). Kino kitera okubaawo singa amadirisa n’enzigi biggalwa ennyo ne watabaawo mpewo mpya (ventilation) eyingira mu nju. Okutangira kino, kyetaagisa nnyo okuggulawo amadirisa buli lukya naddala mu nju ez’omulembe ezitera okuba n’obuzibu bw’okufuumuuka kw’amazzi ku bisenge. Okukozesa ffan ezisindika empewo ebweru mu kinaabiro n’omu fumbiro nakyo kiyamba nnyo okukendeeza obutoffatofa obwo obuyinza okukuza fungus mu maka go.

Ebizibu bya spores ku bulamu

Ebizibu ebiva ku spores z’ebikuuku bino bisobola okukosa obulamu (health) bw’abantu mu ngeri ey’omulembe. Spores zino ziba ntono nnyo ne kiba nti teziyinza kulabibwa na maaso naye zitambula mu mpewo gye tussa. Singa omuntu ayingiza spores zino mu kussa, ziyinza okuleeta obuzibu obw’asima, okukolola okutakutuka, n’okuziyira naddala mu baana abato. Okulwanyisa obuzibu buno kyetaagisa okukola remediation ey’omulembe n’okukozesa abakugu okulaba nga buli kifo gye biyinza okwekweka kiyonjeddwa bulungi.

Okuyonja n’obuyonjo obw’obukuumi

Okukuuma obuyonjo (hygiene) obw’ekikula kye kintu ekisooka okulwanyisa ebikuuku. Okuyonja (cleaning) buli kaseera mu bifo ebirimu amazzi nga mu kinaabiro kiyamba okutangira obuwuka buno okumera. Kyokka, weewale okukola omulimu guno nga tolina byuma by’obukuumi (safety) nga masiki eyeetooloola omumwa n’ennyindo n’engoye ez’oku mikono. Kino kiyamba okukutangira obutayingiza spores mu mubiri gwo ng’oliko okuyonja ebifo bino ebirimu obucaafu obw’ekika kino.

Okutangira n’okugoba ebikuuku

Okutangira (prevention) kwe kusinga okusinga okulwanyisa obuzibu bw’ebikuuku mu maka go. Kino kisoboka nnyo nga weewala okuleka amazzi buli wamu, okukanika ebisenge n’embaawo ebitonnyera mangu, n’okukola remediation ey’ekikugu singa obuzibu buba we buli. Okukola bino kikuuma amaka go nga mayonjo era nga malamu okusulamu.

Ebisale by’okulwanyisa ebikuuku mu maka

Okulwanyisa ebikuuku kiyinza okwetaga okukozesa ebyuma oba abakugu abakola remediation mu maka go. Ebisale bino byawukana okusinziira ku bunene bw’obuzibu n’ekifo gye bili. Wansi waliwo okugerageranya kw’ebintu ebikozesebwa n’ebisale byabyo eby’okugerageranya mu nsi yonna.


Ekintu/Empeereza Abagigaba (Providers) Ebisale eby’okugerageranya (USD)
Okukebera Ebikuuku (Inspection) Local Home Inspectors $200 - $600
Okugoba Ebikuuku (Remediation) Professional Mold Cleaners $500 - $3,000
Ekyuma Ekikamula Amazzi (Dehumidifier) Appliance Retailers $150 - $400
Eddagala ly’okuyonja (Mold Cleaners) Local Hardware Stores $15 - $50

Ebisale, emiwendo, oba eby’okugerageranya ebimenyeddwa mu kitundu kino byesigamye ku mawulire agaliwo mu kaseera kano naye biyinza okukyuka ekiseera kyonna. Okunoonyereza okwennyini kukubirizibwa ng’okusalawo ku by’ensimbi tekunnakolebwa.

Ekitundu kino kiriko amawulire ag’okumanyisa naye tekirina kutwalibwa ng’okwebuzesa ku ddagala. Laba omusawo omukugu afunye okwebuzesa ku bulamu bwo.

Okumaliriza

Okukuuma amaka go nga mayonjo era nga tegalina bikuuku kintu ekyetaagisa nnyo okukuuma obulamu obulungi. Okukozesa mbinu zino ez’okuyonja, okutangira amazzi, n’okukozesa abakugu we kyetaagisa kiyamba nnyo okubeera mu nju ennyonjo era ey’obukuumi.